Safonau Gwasanaeth Digidol

Mae’n rhaid i’r gwir wahaniaeth mewn mabwysiadu digidol ar draws gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru fod yn bwyslais digyfaddawd ar anghenion defnyddwyr gwasanaethau. Mae ymrwymiad i ddylunio sy’n canolbwyntio ar y defnyddiwr a mabwysiadu set o safonau gwasanaeth digidol yn hanfodol.

Bydd safonau gwasanaeth digidol sy’n gyffredin ar draws pob sefydliad gwasanaeth cyhoeddus yng Nghymru yn cefnogi ac ymgorffori dylunio sy’n canolbwyntio ar y defnyddiwr ac yn cyflawni gwasanaethau a chanlyniadau gwell i ddefnyddwyr. Byddwn yn sicrhau bod y safonau hyn yn cael eu dylunio, eu mabwysiadu, eu hyrwyddo a’u cynnal. Fe’u defnyddir i helpu sefydliadau i ystyried yr holl elfennau sy’n arwain at wasanaethau gwell i bobl Cymru.

Mae Cymru yn unigryw wrth fabwysiadu Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol 2015, sy’n mynnu bod cyrff cyhoeddus yng Nghymru yn meddwl am effaith tymor hir eu penderfyniadau, yn gweithio’n well gyda phobl, cymunedau a’i gilydd ac yn atal problemau parhaus fel tlodi, anghydraddoldebau iechyd a’r newid yn yr hinsawdd. Adlewyrchir y polisi blaengar hwn mewn safonau sy’n sail i’n gwasanaethau yng Nghymru.

Bydd y safonau gwasanaeth hyn a sut gellir eu defnyddio i helpu i ddarparu canlyniadau gwell i ddefnyddwyr yn parhau i gael eu profi a’u hailadrodd yn rhan o’n gwaith.

Bodloni anghenion defnyddwyr

  1. Canolbwyntio ar les pobl yng Nghymru yn awr ac yn y dyfodol
  2. Hyrwyddo’r Gymraeg
  3. Deall defnyddwyr a’u hanghenion
  4. Darparu profiad cydgysylltiedig 
  5. Sicrhau bod pawb yn gallu defnyddio’r gwasanaeth 

Creu timau digidol da

  1. Bod â pherchennog gwasanaeth wedi’i rymuso
  2. Bod â thîm amlddisgyblaethol
  3. Ailadrodd a gwella’n aml
  4. Gweithio’n agored

Defnyddio’r dechnoleg iawn

  1. Defnyddio technoleg y gellir addasu ei graddfa
  2. Ystyried moeseg, preifatrwydd a diogelwch drwy’r amser
  3. Defnyddio data i wneud penderfyniadau

Mae’r safon hon yn cael ei hysbrydoli gan safonau digidol eraill o amgylch y byd (gan gynnwys y rhain hynny a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru). Mae’n esbonio’r hyn a ddisgwylir gan wasanaethau digidol newydd neu rai wedi’u hailddylunio, a ariennir gan sefydliadau’r sector cyhoeddus yng Nghymru. Byddwn yn cydweithio â phobl ledled Cymru i barhau i ailadrodd a gwella’r fersiwn hon.    

Yn fanylach:

Bodloni anghenion defnyddwyr

1. Canolbwyntio ar les pobl yng Nghymru yn awr ac yn y dyfodol

Rydym yma i wneud gwahaniaeth cadarnhaol i fywydau pobl yng Nghymru. Dylem gael ein sbarduno gan ganlyniadau sydd o fudd iddynt, nid gan restrau o ofynion neu fanylebau technegol. Mae dylunio gwasanaethau digidol yn golygu meddwl am y dyfodol llawn cymaint â heddiw. Dylai timau ystyried lles cenedlaethau’r dyfodol, a meddwl am les cymdeithasol, economaidd, amgylcheddol a diwylliannol Cymru. Dylai gwasanaethau gyfrannu at 7 nod llesiant Cymru.

2. Hyrwyddo’r Gymraeg 

Dylai gwasanaethau yng Nghymru fodloni anghenion pobl sy’n defnyddio’r Gymraeg yn eu bywydau pob dydd. Dylai timau ddylunio a chreu gwasanaethau sy’n hyrwyddo a hwyluso’r Gymraeg, ac sy’n trin defnyddwyr sy’n siarad yr iaith yn gydradd â’r rhai hynny y mae’n well ganddynt siarad Saesneg.

3. Deall defnyddwyr a’u hanghenion 

Dylai’r broses o ddylunio gwasanaethau gael ei sbarduno gan anghenion defnyddwyr, pwy bynnag yw’r defnyddwyr hynny. Mae anghenion defnyddwyr yn bwysicach na chyfyngiadau strwythurau busnes, seilos sefydliadol neu dechnolegau. 

Dylai timau geisio mynd i’r afael â thaith y defnyddiwr o’r dechrau i’r diwedd, gan ddeall y gwahanol ffyrdd a sianeli y bydd pobl yn eu defnyddio i ryngweithio â gwasanaethau, p’un a yw hynny ar-lein, dros y ffôn neu’n bersonol. Mae gwasanaethau cyhoeddus ar gyfer pawb, felly mae’n rhaid ystyried hygyrchedd. Dylai pob cysylltiad, ar-lein neu all-lein, symud defnyddiwr yn agosach at ei nod.  

4. Darparu profiad cydgysylltiedig

Mae gwasanaethau nad ydynt yn gydgysylltiedig yn anodd i bobl eu defnyddio. Dylai’r gwasanaethau a ddarparwn weithio’n ddi-dor ar draws pob sianel ac ar draws sefydliadau i sicrhau bod pobl yn cael profiad cydgysylltiedig a chydlynol. Dylai timau a phrosesau mewnol gael eu trefnu i gefnogi’r gwasanaeth a bodloni anghenion defnyddwyr yn well ar hyd eu taith gyfan.

5. Sicrhau bod pawb yn gallu defnyddio’r gwasanaeth

Fel arfer, gwasanaethau cyhoeddus yw’r unig ddewis, felly mae’n rhaid iddynt weithio i bawb. Dylech ddylunio’ch gwasanaeth i fod yn gynhwysol, gan sicrhau bod unrhyw un y mae angen iddo ei ddefnyddio yn gallu gwneud hynny mor rhwydd â phosibl. Yn aml, mae dylunio gwasanaethau gyda defnyddwyr sy’n tueddu i gael eu hallgáu mewn cof yn eu gwneud nhw’n well i bawb.


Creu timau digidol da

6. Bod â pherchennog gwasanaeth wedi’i rymuso

Dylai fod un perchennog gwasanaeth wedi’i rymuso sydd â’r awdurdod a’r cyfrifoldeb i wneud yr holl benderfyniadau busnes, cynnyrch a thechnegol am wasanaeth.

Dylai’r un unigolyn fod yn atebol ac yn gyfrifol am ba mor dda mae’r gwasanaeth yn bodloni anghenion ei ddefnyddwyr, a dyna sut bydd ei lwyddiant yn cael ei werthuso. 

7. Bod â thîm amlddisgyblaethol

Rydym yn creu gwasanaethau ar gyfer Cymru trwy dimau. Dylai pob un fod yn gymysgedd amrywiol o bobl, profiad, arbenigedd a disgyblaethau. 

Yn ogystal â bod â’r cymysgedd iawn o sgiliau a phrofiad ar gyfer y cam datblygu presennol, dylai’r tîm allu esbonio sut gallai ei gyfansoddiad newid dros amser, a pha gyllid y bydd ei angen i gefnogi tîm sy’n gyfrifol am welliant parhaus y gwasanaeth. 

8. Ailadrodd a gwella’n aml

Dylem ddefnyddio dull datblygu cyflym, fesul cam er mwyn rhoi meddalwedd sy’n gweithio yn nwylo defnyddwyr mor gynnar â phosibl, mor aml â phosibl. Bydd hyn yn helpu timau i ddatblygu fersiynau ailadroddus yn gyflym, wedi’u seilio ar adborth gan ddefnyddwyr.  

9. Gweithio’n agored

Dylem geisio gwneud y gwasanaethau a grëwn, a’r technegau a ddefnyddiwn i’w creu, mor agored â phosibl. 

Wrth iddynt ddatblygu gwasanaeth, dylai timau gyfathrebu’n agored ynglŷn â’r penderfyniadau maen nhw’n eu gwneud a’r hyn maen nhw’n ei ddysgu. Dylent hefyd rannu cod, patrymau a gwybodaeth mor rhydd â phosibl i helpu eraill sy’n ceisio creu gwasanaethau cyhoeddus rhagorol yng Nghymru. 


Defnyddio’r dechnoleg iawn

10. Defnyddio technoleg y gellir addasu ei graddfa

Dylem wneud penderfyniadau am dechnoleg sy’n helpu timau i wneud eu gwaith a chyflawni. Dylem bob amser geisio defnyddio’r offeryn symlaf a mwyaf priodol, ac osgoi cael ein cloi i mewn i dechnolegau penodol gan werthwyr.

Dylai timau gael eu grymuso i ddefnyddio’r offer sy’n gweithio iddynt, a’u hannog i ystyried offer sy’n bodloni safonau agored, sydd wedi’u seilio ar y cwmwl, ac sy’n cael eu mabwysiadu a’u cefnogi’n helaeth. 

11. Ystyried moeseg, preifatrwydd a diogelwch drwy’r amser

Mae’n rhaid i wasanaethau digidol ddiogelu gwybodaeth sensitif a chadw data’n ddiogel. Dylai timau asesu, deall a mynd i’r afael â materion moesegol sy’n gysylltiedig â phob gwasanaeth digidol ar bob cam o’i ddatblygu. 

12. Defnyddio data i wneud penderfyniadau

Dylem fesur pa mor dda mae gwasanaethau’n gweithio i ddefnyddwyr yn gyson. Dylai timau ddefnyddio data am berfformiad i ganfod a blaenoriaethu gwelliannau. Lle y bo’n bosibl, dylai’r data hwnnw fod yn awtomataidd ac mewn amser real, er mwyn iddo fod mor wrthrychol a hawdd ei gasglu â phosibl. 

Dylai timau gynnal ymchwil defnyddwyr ynglŷn â newidiadau ailadroddus i’w gwasanaethau. Dylai uwch arweinwyr gymryd rhan mewn ymchwil yn rheolaidd, i gadw mewn cysylltiad â’r gwaith.